#fea23 – Palmares

PRECAST IN BUILDINGS

In de categorie Precast in Buildings beoordeelt de jury gebouwen die gekenmerkt worden door het gebruik van prefab beton.

Winnaar : Basisschool Hofkouter – Sint-Lievens-Houtem

Dit schoolgebouw is gerealiseerd naar aanleiding van een open oproep van de Vlaamse Bouwmeester. De ambitie was een monolithisch gebouw te realiseren met de nodige flexibiliteit om pedagogische evoluties op te vangen. 

Het hoofdgebouw van de schoolsite straalt een zekere présence uit. Vanaf het begin van het project werd gedacht in termen van beton, zowel binnen als buiten. Niet dragende houten wanden in een kolom-wand structuur leveren de gewenste flexibiliteit. Zo ontstaat een duurzame, repetitieve structuur die een diversiteit aan functies kan herbergen.

In plaats van te werken met elementen die elk een deel van de opdracht vervullen – de structuur via één materiaal, de akoestiek via akoestische plafonds, thermiek via complexe technieken, … – werd geopteerd voor materialen en opstellingen die meerdere rollen kunnen vervullen. De betonnen elementen geven de nodige massa aan het gebouw. Hun thermische inertie laat toe een stabiel binnenklimaat te creëren. De ribben van de ribbenvloer vergroten de thermische capaciteit van de vloer en dragen bovendien bij tot het akoestische comfort in het gebouw. De mogelijkheid een esthetisch kwalitatief oppervlak te bekomen, laat toe prefab beton ook als hoogwaardig afwerkingsmateriaal te gebruiken. De noodzakelijke, repetitieve en beheerste voegverdeling introduceert een ritmiek en vormt het ornament van binnen- en buitenvlakken.

  • Architect: Geert De Groote Architecten bv / Isabelle Jacques – Bernard Wittevrongel architecten
  • Aannemer: Detrac bv – Matthijs nv – Van Den Rijse nv
  • Studiebureau: Mouton cvba – Studiebureau R. Boydens nv
  • Opdrachtgever: GO! Gemeenschapsonderwijs
  • Béton préfabriqué : Verhelst nv – Prefadim Belgium nv – Betesco bv

Mening van de jury: Dit schoolgebouw heeft zowel een ingetogen als uitbundig karakter. De vormgeving, het materiaalgebruik en de grafische lijnen zijn beheerst, weloverwogen en uitgepuurd. Het resultaat is een bijzonder elegante architectuur die vele verhalen vertolkt. Elke ingreep en ontwerpkeuze staat ten dienste van het gebruikscomfort maar is ook duurzaam en laat verschillende toekomstige gebruiksmogelijkheden toe.

De structuur is helder, leesbaar en logisch opgevat en laat zo een flexibel gebruik van de ruimtes toe, die door hun hoogte profiteren van veel natuurlijke lichtinval.

De zichtbare dragende elementen in geprefabriceerd beton laten de gebruikers de robuustheid ervaren terwijl de detaillering van de elementen de verfijndheid aantoont. De horizontale oversteken in prefab beton zorgen voor een beschermende huid die het binnenklimaat reguleert.

Volgens de jury toont dit ontwerp aan hoe prefab beton ingezet kan worden om tijdloze, duurzame en toekomstgerichte gebouwen te realiseren.

Genomineerd : Q Residences – Amsterdam

Q Residences is een project dat bestaat uit twee woontorens, Quartz en Qube, die worden verbonden door een plaza op de begane grond. Het werd ontworpen door architectenbureau Studio Gang Architects, een gerenommeerd bureau uit Chicago, in opdracht van Kroonenberg Groep.

De prominente gevel van Quartz is in de wijde omgeving van Amsterdam Buitenveldert goed zichtbaar, enerzijds door de hoogte van het project, maar vooral door zijn specifieke vormgeving.

Elke verdieping bestaat uit 20 vinnen en 20 balkons, ieder uniek. Het design herhaalt zich om de 4 woonlagen waardoor er een schuine diagonaal ontstaat, die rond het gebouw lijkt te golven.

In overleg met de fabrikant van het prefab beton werd een methode ontwikkeld om geprefabriceerde vinnen en balkons achteraf op het casco te monteren. Enorme stalen knooppunten aan het casco en aan de prefab elementen zorgen ervoor dat de vinnen middels een beddenhaaksysteem kunnen worden opgehangen. De balkons liggen op die vinnen, los van het casco. Om een project als dit te realiseren, heb je kwalitatieve bouwpartners nodig en is een goede samenwerking een must. Het voorbereiden en realiseren van dit project op deze locatie, in Amsterdam Buitenveldert, mag worden bestempeld als de ‘Champions League’ Bouwen.

  • Architect: Studio Gang [USA] – Rijnboutt BV [NL]
  • Aannemer: J.P. van Eesteren BV [NL]
  • Studiebureau: IMd Raadgevende Ingenieurs BV [NL]
  • Opdrachtgever: Kroonenberg Groep [NL] – NEOO
  • Prefab Beton: Decomo nv

Mening van de jury: Deze indrukwekkende gevelstructuur is absoluut een eyecatcher en toont tot welke spectaculaire resultaten de toepassing van prefab beton kan leiden, zowel op vormelijk als op technisch vlak. Het prefab beton biedt, in contrast met de volledig beglaasde achterliggende gevels, een solide uitdrukking aan deze toren. De overgang tussen de elementen, balkons en vinnen, is zorgvuldig opgevat en zorgt voor een levendig gevelbeeld. De complexiteit van de elementen en de afwerkingsgraad zijn voor de jury een toonbeeld van technisch kunnen van de sector, waarbij de grenzen van het mogelijke opgezocht zijn. De keuze voor prefab beton is door de ontwerpers gemaakt op basis van volgende eisen: vormvrijheid, de mogelijkheid om grote elementen toe te passen, een hoogwaardig en in tijd duurzaam materiaal, een luxueuze uitstraling in kleur en textuur. Al deze elementen zijn zichtbaar in de uiteindelijke realisatie.

Genomineerd : Ravelingen – Knokke-Heist

Ravelingen is de nieuwe evenementenhal naast het stationsgebouw van Knokke-Heist. Het gebouw staat tussen spoorwegbedding, evenementenplein en parklandschap.

Het speelse volume ontstond door het boogvormige perceel als leidraad te nemen en het rechte zaalvolume in te pakken met verschillende functies, zoals een dubbelhoge foyer, repetitieruimtes en een logistieke zone.  Enerzijds vormen deze een akoestische buffer ten aanzien van de buitenomgeving, anderzijds dragen ze bij tot de compactheid van het bouwvolume.

De dakvorm sluit in een hedendaagse vormgeving aan op de schild- en zadeldaken van de omliggende gebouwen. De robuuste aanblik van de langgerekte gevels wordt verfijnd door een gelaagdheid in gladde en geprofileerde prefab betonelementen. In combinatie met strategisch gekozen gevelopeningen ontstaat zo een sterk architectonisch beeld.

Het gebouw is opgevat als een massieve betonconstructie, zodat deze door haar massa de vereiste akoestische isolatiewaarde bezit. De dragende wanden zijn opgetrokken in breedplaatwanden, voor de vloer -en dakplaten werden voorgespannen welfsels en breedplaatvloeren gebruikt. Alles op grijphoogte is bison proof opgevat, zelfs de bar is in beton opgetrokken. Deze combinatie zorgt eveneens voor een optimalisatie van bouwtijd, materiaalgebruik en onderhoud. Een passerelle over de lengte van de zaal, een zuilengalerij en de doorzichten naar de mezzanine en de buitenomgeving verrijken de beleving van de bezoekers.

  • Architect: B-architecten nv
  • Aannemer: Stadsbader nv
  • Studiebureau: Mouton cvba – Peutz [NL]
  • Opdrachtgever: AGSO Knokke-Heist
  • Prefab beton: Prefaxis nv – Van Maercke Prefab nv – Betesco nv – Van Thuyne bvba

Mening van de jury: De vormelijke uitdrukking van deze nieuwe fuif- en evenementenzaal lijkt te refereren aan de typologie van de historische hoeves uit de omgeving: een langgerekt en solide balkvolume afgedekt met een overkoepelend zadeldak. Ook de poorten herinneren aan elementen van de historische vernaculaire bouwstijl. De keuze voor prefab beton, zowel toegepast in de draagstructuur als in de gevelbekleding, is gestoeld op functionele en technische eigenschappen van het materiaal: een grote akoestisch isolerende waarde voor een minimale lawaaihinder in de buurt, een hoge mate van robuustheid en weinig onderhoud. Hiertoe werden specifieke technische oplossingen bedacht, zoals het volstorten van holle kanalen in de prefab betonelementen. De wandelementen in beton vormen een robuust kader, geschikt voor feesten en evenementen. Deze sterktes, samen met de bijkomende voordelen qua bouwtijd en bouwbudget, bewijzen de vele kwaliteiten die prefab beton te bieden heeft.

PRECAST IN STRUCTURES

In de categorie Precast in Structures beoordeelt de jury geprefabriceerde structuren waarvan de conceptuele en functionele aspecten overheersen.

Winnaar: ZIN in No(o)rd – Bruxelles

ZIN is de herontwikkeling van de WTC I & II-torens in het hart van de Brusselse Noordwijk. De kantoortorens zijn omgevormd tot een open en hybride programma van kantoren, appartementen en een hotel, aangevuld met een publieke serre en een panoramische daktuin.  

Het project hergebruikt maximaal de oude structuur. De funderingen, de ondergrondse verdiepingen en de centrale betonkernen van de voormalige torens vertegenwoordigen meer dan 60% van het oorspronkelijke gewicht en werden dus behouden. Een volledig geprefabriceerde betonnen structuur met een kenmerkend nieuw volume van 14 dubbelhoge verdiepingen wordt opgespannen tussen de vroegere kernen. Zo ontstaan zeer open en weidse oppervlaktes die vrij invulbaar zijn en als grote landschappen werken met genereus daglicht en vergezichten.  

In de enkelhoge verdiepingen herbergen U-vormige prefab-kolommen de verse luchttoevoer als een bouwkundige schacht waardoor het kanaalwerk in de plafonds of vloeren beperkt is en een goede vrije hoogte werd gerealiseerd. Prefab beton biedt optimale overspanningen aan met een minimum aan verticale structuur en betongebruik tot gevolg.  

Door het beton overal zichtbaar te houden wordt het gebouw, waarvan het gebruik kan en zal veranderen, als tijdloze constructie zeer tastbaar voor de gebruiker.  Zo werd een efficiënte, aantrekkelijke en aanpasbare structuur gerealiseerd die niet na één levenscyclus afgebroken moet worden en die een broodnodige bijdrage levert aan de diversiteit in de Noordwijk.

  • Architect: THV FUTURE WTC (Jaspers-Eyers Architects nv – 51N4E bv – L’AUC As)
  • Aannemer: THV OPEN MINDS CONSTRUCTION (CFE nv, Van Laere nv, BPC nv en VMA nv)
  • Studiebureau: Greisch nv – BGroup
  • Opdrachtgever: ZIN IN NOORD (SIRI) nv
  • Prefab Beton: Ergon nv – Prefaco nv

Mening van de jury: De voormalige WTC-torens in Brussel-Noord werden ontmanteld tot op de kern en heropgericht met duurzame ambities. Het hernieuwde complex biedt een uitgebreide mix aan functies aan. Op elk moment van de dag zullen er activiteiten en gebruikers zijn in en rond het complex. Zo wil deze ontwikkeling een nieuwe dynamiek injecteren in de Noordwijk. De nieuwe constructie, met een aanzienlijk ruimere netto bruikbare verdiepingshoogte en de inzet van kolommen, balken, breedplaatvloeren en dubbele wanden in prefab beton, maakt het gebouw klaar voor een langdurig toekomstig gebruik. Voor de fabricatie van het prefab beton werd het puin van de sloop van de voormalige torens hergebruikt als aggregaat in de nieuwe betonelementen. Dit proces behaalde het cradle-to-cradle zilver label. Het bewijst volgens de jury dat er grote stappen gezet kunnen worden naar een duurzamer productie- en bouwproces bij toepassing van prefab beton. Na eerdere realisaties in prefab beton in de Noordwijk toont ook dit gebouw dat prefab beton dé oplossing is voor veel uitdagingen.

Genomineerd : FRA21 Data Center – Frankfurt

Dit prestigieuze project betreft de bouw van een datacenter in het Duitse Frankfurt.  De volledige structuur van dit state-of-the-art datacenter werd opgetrokken in prefab beton.   

1.215 unieke, op maat gemaakte wandelementen, goed voor een oppervlakte van 20.000 m² en een massa van 6.500 ton, verhuisden naar Frankfurt.    Voor deze elementen werd gebruik gemaakt van ‘twin-walls’.  Deze dubbele muren werden uitgevoerd met een gemiddelde wapeningshoeveelheid van 45 kilogram per vierkante meter. De schildikte varieerde van 22 tot 50 mm.   

VIABUILD begon in juni 2021 met het ontwerp en de bouw van dit project. Het gebouw werd 16 maanden later al opgeleverd. Deze snelle doorlooptijd werd mogelijk gemaakt door het gebruik van geprefabriceerde betonelementen. De wandelementen werden over een periode van een jaar just-in-time getransporteerd.   

Datacenterprojecten van dit kaliber zijn per definitie ‘mission critical’ projecten. Ze worden gekenmerkt door een verhoogde constructieve veiligheid. Het ontwerp moet in hoge mate redundant zijn om diverse calamiteiten te kunnen weerstaan. De snel evoluerende technologie vraagt bovendien om een zeer korte doorlooptijd.    Een grote uitdaging die resulteerde in een geslaagd project dankzij een goede samenwerking van de betrokken partijen en het gebruik van prefab beton. 

  • Architect: Royal HaskoningDHV
  • Aannemer: Viabuild nv
  • Studiebureau: Royal HaskoningDHV
  • Opdrachtgever: Vantage Data Centers Germany GmbH
  • Prefab Beton: Kerkstoel 2000+ nv

Mening van de jury : Deze realisatie springt in het oog door de technologische en logistieke complexiteit van de opdracht. De invulling als datacenter vergt een zeer hoge veiligheidsfactor op vlak van stabiliteit en technische eigenschappen van het materiaal. Het datacenter dient te allen tijde te kunnen weerstaan aan calamiteiten en moet onder alle omstandigheden blijven functioneren. Op basis van die eisen werd gekozen voor een structuur in geprefabriceerd beton die een zwaar en massief geheel vormt omheen de hoogtechnologische installaties. De omvang van het project is aanzienlijk en werd in een zeer korte tijdsspanne gerealiseerd, onder meer dankzij 369 just-in time logistieke transporten naar de bouwplaats in Frankfurt. De montage en plaatsing vormden om die reden ook een bijzondere uitdaging.

Genomineerd: Insectenboerderij – Nesle

Dit project in Nesle, Frankrijk, is de grootste insectenkwekerij ter wereld. Het bestaat uit twee gebouwen voor het kweken en verwerken van zwarte soldaatvliegen tot diervoeder en bodem- en plantenvoeding.

Het eerste gebouw, voor legvliegen, heeft 5 verdiepingen en is 27 m hoog. Het heeft 345 kolommen, 920 balken, 20.000 m² vloeren, bordessen en betonnen panelen.

Het tweede gebouw, met een oppervlakte van 10.000 m², heeft een 28 m hoge opslaghal en een verwerkingsruimte. Het heeft 3 etagevloeren op verschillende hoogtes, met een totale hoogte van 37 m. Het is uitgerust met 325 kolommen, 481 balken, 495 gordingen, 60 brandwanden en 7.800 m² voorgespannen kanaalplaten.

Geprefabriceerd beton biedt voordelen zoals brandwerendheid, besparing op grondstoffen, minder impact op het milieu en snelle montage. I-profielen worden gebruikt om het volume beton in de 33 m hoge kolommen van gewapend beton tot een minimum te beperken. Dankzij prefabricage is voldaan aan de verwachtingen en eisen van de klant voor een volledig functionele vliegenkweek- en verwerkingsfaciliteit.

  • Architect: CG2i [FR]
  • Aannemer: Ets. E. Ronveaux sa – EDIFIS sprl
  • Studiebureau: Innovafeed [FR]
  • Prefab Beton: Ets. E. Ronveaux sa
  • Andere Partner: BEMACO [FR]

Mening van de jury: Deze insectenkwekerij valt meteen op door de indrukwekkende afmetingen van de structuurelementen in prefab beton. De keuze voor prefab beton werd gemaakt vanuit de goede inherente kwaliteiten op vlak van brandwerendheid, de voordelen voor een vlotte en snelle montage door een hoge mate van prefabricatie en de zware belastingen die de betonelementen kunnen opvangen. De kolommen met een hoogte van 33 meter werden opgevat volgens een I-sectie zodat het gebruikte volume beton geoptimaliseerd kon worden in functie van het eigen gewicht. De betonstructuur van deze realisatie blinkt uit door enerzijds de functionele mogelijkheden die het biedt, de snelheid van montage en uiteraard ook de zeer uitzonderlijk grote afmetingen die hier met succes gerealiseerd werden. Zonder meer een zeer grote uitdaging voor het ganse bouwteam.

PRECAST IN LANDSCAPE

In de categorie Precast in Landscape beoordeelt de jury projecten waarbij het prefab beton wordt aangewend om de (publieke) ruimte aan te kleden en in te richten.

Winnaar: Le Pont des Trous – Doornik

In het kader van het Europese TEN-T project Seine-Escaut-Est, gericht op duurzaam goederenvervoer via binnenvaart, werd de historische ‘Pont des Trous’ in Doornik gemoderniseerd. Het project omvatte een complexe verbreding van de Schelde en een herconfiguratie van de brug. Een uitdaging, de brug behoort immers tot ons historische erfgoed.

De keuze voor prefab beton bleek cruciaal voor het succes van het project. Participatieve workshops met lokale bewoners resulteerden in plannen voor toegankelijke kades.

Geprefabriceerde betonnen elementen boden een kostenefficiënte en snelle oplossing. 1.112 prefab elementen vormen de kades om tot levendige ontmoetingsplekken. Deze elementen werden gebruikt voor trappen, verlaagde kades en promenades, die perfect integreren met de historische omgeving. De betonnen tribune-elementen, met een lichtere kleur, vormen een elegante aanvulling op de Pont des Trous, waardoor de hele site een visueel harmonieus geheel wordt.

Dankzij de keuze voor prefab beton kreeg de historische site een nieuwe dynamiek. De kades, nu toegankelijk en aantrekkelijk voor het publiek, bieden ruimte voor verschillende activiteiten en dragen bij aan een verbeterde leefomgeving in de stad. Het project Pont des Trous illustreert op indrukwekkende wijze hoe prefab beton een essentiële rol kan spelen bij het behoud van erfgoed, terwijl het tegelijkertijd moderne functionaliteit en esthetiek toevoegt aan historische locaties.

  • Architect: Bureau Greisch sa – ANMA Architectes Urbanistes [FR]
  • Aannemer: Galère sa
  • Studiebureau: Bureau Greisch sa
  • Opdrachtgever: SPW – Mobilité & Infrastructures
  • Prefab beton: Ebema nv
  • Andere partner: Stad Tournai

Mening van de jury: Dit project heeft een zeer innovatieve aanpak van een klassiek probleem: een oeverversterking naast een rivier. Het samenkomen van de geschiedenis en het heden op een zeer serene manier, typeert dit project. De lijnvormigheid van de prefabelementen verlengt de rivier en accentueert de brug. Het gebruik van prefab beton biedt de mogelijkheid om deze zeer strakke lijnvorming tot in de details aan te houden.  Naast de lineariteit is er de perfecte inpassing van de hellingen en de creatie van extra beleving.

Genomineerd: Park Piot – Turnhout

Het verhaal van de zusters van het Heilig Graf is diep verweven met de stad Turnhout. In 1999 werd een deel van de site als erfgoed beschermd. In 2012 nam de school het beheer van deze 5 hectare grote site in het hart van de stad over. De opmaak van een masterplan was het startschot om de kloostergebouwen te integreren in de schoolwerking.

De verouderde schoolgebouwen werden gesloopt en er ontstond een open ruimte – Park Piot – die een aangename leef- en leeromgeving moest worden. Het park wordt een deel van het stadsweefsel, een levendige plek die de toegankelijkheid van de site en de wisselwerking met de nieuwe stadsacademie aan de overzijde verbetert.

Park Piot is verdeeld in drie zones: een actieve, een educatieve en een rustige zone. Het ontwerp anticipeert op de toenemende waterproblematiek. Een wadi en grasbetontegels zorgen voor voldoende infiltratie. De aanplant van streekeigen groen creëert een verkoelend effect en meer biodiversiteit. De betontreden versterken het hellende karakter en creëren aangename zitterrassen. Materialisatie en functionele verbindingen spelen een cruciale rol, terwijl betaalbaarheid wordt nagestreefd door slimme keuzes met standaardproducten. Park Piot is een inspirerend voorbeeld van groene ruimten in stedelijke omgevingen en herbestemming van waardevol erfgoed. Het project maakt gebruik van de unieke kwaliteiten en mogelijkheden van de open ruimte en creëert een meerwaarde die de plek overstijgt.

  • Architecte : OM/AR architecten bv
  • Aannemer: M.C.M. bv
  • Opdrachtgever: Heilig Graf – Stad Turnhout
  • Prefab Beton: STRADUS (Marlux-Stradus nv)

L’avis du jury : De jury heeft voor de nominatie van dit project gekozen omwille van de mooie combinatie tussen groen en functionaliteit. De originele inplanting en de continuïteit van de klassieke elementen geven dit project een hoge meerwaarde. De combinatie van trappen/zitbanken met groen versterkt de beleving van de open ruimte.

Genomineerd: Villa met cour anglaise – Belsele

In het middelpunt van deze villa in een bosrijke omgeving was het de uitdaging om een verbinding te creëren tussen de tuin en de Engelse koer die het aanpalende bureau en het zwembad van licht voorziet. Om deze overgang in sfeer, materiaal en niveau te overbruggen werd er gekozen voor een uitvoering met geprefabriceerde betonnen elementen.

De combinatie van een hele reeks elementen resulteert in een rechtlijnige maar speelse overgang. Zo zijn er plantenbakken en traptreden, maar ook zitbanken en een tafel in het geheel verwerkt. Door de combinatie en onregelmatige plaatsing van de elementen was het zowel praktisch, financieel als in timing logisch om te kiezen voor prefab beton.

De dynamische samenstelling van al deze verschillende elementen vormt één sterk visueel geheel, mede omdat de homogeniteit in kleur en vorm eigen is aan deze elementen. De puzzel is mogelijk gemaakt door de maatvastheid van de elementen. Het resultaat is één grote overgangsruimte, waar alle elementen samen een betonnen sculptuur vormen. De fysieke verbinding tussen het terras en de tuin wordt echt een verblijfsplek met veel mogelijkheden, die aangenaam aanvoelt door de groene beplantingen en die uitkijkt over de Engelse koer. 

  • Architect: Jao Smet architect (io-architecten)
  • Aannemer: D’Eer algemene ondernemingen nv – Nicolas Rombaut nv
  • Studiebureau: Ingenieursbureau Laeremans bv
  • Opdrachtgever: Privaat
  • Prefab beton: Ebema nv
  • Andere partners: Aaves bv – Waterlight bv

Mening van de jury: Dit project heeft zijn nominatie verdiend omwille van de originele toepassing van modulaire elementen. De combinatie van bakken, trappen en kokerelementen laat toe een goede verbinding van de tuin met het gebouw te realiseren en het groen door te trekken.  De modulariteit maakt het ook mogelijk om dit concept op een gemakkelijke manier aan te wenden in andere toepassingen.

PRECAST IN INFRASTRUCTURE

In de categorie Precast in Infrastructure buigt de jury zich over (ondergrondse) infrastructuurprojecten die gerealiseerd kunnen worden dankzij het gebruik van prefab beton.

Winnaar: Ondergronds Speelnest – Het Zwin Natuurpark

De speeltunnels in Het Zwin Natuurpark zijn de uitgelezen plek om kinderen te laten ervaren hoe dieren, zoals bergeenden en konijnen, in hun holen leven.

Bij de keuze van de materialen moest er rekening gehouden worden met duurzaamheid, het feit dat geluidsoverlast in een natuurgebied niet getolereerd kan worden en dat de installatie zich op een zeer moeilijk bereikbare locatie bevindt. Bovendien was de uitvoeringstermijn bijzonder krap. Het hele project moest gerealiseerd worden tijdens de toeristisch minder drukke periode, net voor het broedseizoen van de ooievaars.

Prefab beton bleek de ideale oplossing!

De volledige ruwbouw werd opgetrokken met standaard betonproducten, waaronder buizen, trappen en op maat gemaakte kelders waarin vooraf alle openingen werden voorzien. Kleine vrachtwagens brachten alle materialen ter plaatse en een graafkraan plaatste ze.  Omdat alle onderdelen kant-en-klaar werden aangeleverd, kon de hele constructie op enkele dagen tijd gemonteerd worden zonder dat er een storende betonpomp aan te pas kwam.

Kinderen kunnen nu zorgeloos de ondergrondse natuur ontdekken terwijl volwassenen via een kijkwand boven de kelders de watervogels bespieden. Kom gerust ook eens langs in Het Zwin Natuurpark in Knokke.  Het natuurbelevingspark is een initiatief van de Provincie West-Vlaanderen en het Agentschap Natuur en Bos.

  • Architect: Provincie West-Vlaanderen
  • Aannemer: Grondwerken Kris Witdouck – Tuinaanleg Pol Vande Kerckhove
  • Studiebureau: Provincie West-Vlaanderen
  • Opdrachtgever: Provincie West-Vlaanderen
  • Prefab beton: O Beton nv – Lithobeton nv – CBS Beton nv

Mening van de jury : De sterkte van dit project ligt in het innovatieve gebruik van klassieke prefab elementen. De originele invulling creëert een leuke en veilige speelomgeving en biedt de mogelijkheid om, net zoals de dieren, via een gangetje tot in de uitkijkruimte te komen. In een natuurgebied is er buiten het broedseizoen een strikte beperking van uitvoering van werken. Snelheid van uitvoering is dus zeer belangrijk. Daarnaast dient de impact op het landschap zo klein mogelijk te zijn. De jury vindt dat de buizen op originele wijze worden aangewend.  Ze garanderen bovendien de veiligheid van de jonge ontdekkers.  Dit uitzichtpunt krijgt een heel grote belevingsfactor voor groot en klein.

Genonimeerd: Hernieuwing landingsbaan luchthaven – Deurne

De Tijdelijk Vereniging TM Willemen Infra – Aertssen renoveerde in oktober van vorig jaar de volledige landingsbaan van de luchthaven van Antwerpen.

Deze luchthaven heeft slechts één landingsbaan en bijgevolg moest de luchthaven tijdelijk sluiten om deze werken te kunnen realiseren. Bij een dergelijke werf draait alles om snelheid. Op één maand tijd moesten de asfaltbaan, alle elektriciteitskabels, alle lampen, alle afvoergoten en alle rioleringen opgebroken en vernieuwd worden.

Voor de 3 kilometer verholen goten, ruim 200 trekputten, vier en halve kilometer riolering met een diameter variërend tussen 400 en 1000 mm en 70 rioleringsputten werd gekozen om met prefab beton te werken. De slijtagebestendigheid, de grote belastbaarheid en lange levensduur van het prefab beton waren daarbij doorslaggevend. Gemiddeld waren er ongeveer 10 ploegen in de weer met het plaatsen van de prefab betonelementen.

Het tijdig op de werf krijgen van deze massa aan prefab vormde één van de grootste uitdagingen. Er werd dan ook gewerkt met leveranciers waarin de aannemers het vertrouwen hadden dat ze zeker de planning konden respecteren. De goede samenwerking resulteerde in een vlot verloop van de werf. De luchthaven ging volgens planning opnieuw open en kan haar ambities waarmaken.

  • Aannemer: AM Willemen – Aertssen (Willemen Infra nv – Aertssen Group nv)
  • Opdrachtgever: Luchthavenontwikkelingsmaatschappij Vlaanderen
  • Béton préfabriqué Tubobel nv

Mening van de jury : Betonbuizen op de luchthaven van Deurne: betonbuizen lenen zich zeer goed voor het uitvoeren van duurzame oplossingen. Gezien er slechts één start- en landingsbaan is op het vliegveld van Deurne, was het cruciaal dat de werken snel uitgevoerd werden en dat een lange levensduur verzekerd kan worden. Daarom is de keuze voor prefab beton gemaakt. Daarnaast is ook gekozen voor prefab verholen goten. Ook hier speelt snelheid van uitvoering een belangrijke rol.

Nominé : Stabilisatie van een oever – Fraipont

Tijdens de overstromingen van 2021 werden de kademuur en de daarboven gelegen straat weggespoeld. Deze tragedie legde de funderingen bloot van het naastgelegen huis en onthulde de nutsleidingen die de huizen stroomafwaarts van water voorzien.

De taak was delicaat: de kademuur moest herbouwd worden zonder de bestaande voorzieningen, de funderingen van het huis of de structuur van de brug stroomafwaarts in gevaar te brengen. Traditionele constructiemethoden – damwanden, betonnen of stalen palen – waren niet geschikt. Bovendien mocht de bouwplaats de stroming van de waterloop niet ernstig verstoren.

De ideale oplossing moest duurzaam zijn, de bestaande leidingen integreren en graafwerkzaamheden in de grond vermijden om de brug en het huis te behouden.  De oplossing moest ook bestand zijn tegen erosie en niet corrosiegevoelig zijn, wat het gebruik van staal uitsluit. Uiteindelijk kozen we voor deze specifieke geprefabriceerde muurblokken.

Na enkele aanpassingen om het project te perfectioneren, bleek dit de ideale oplossing te zijn voor alle praktische uitdagingen waarbij de nadruk op de duurzaamheid ligt. In het geval van nieuwe overstromingen of erosie zal de muur zichzelf stabiliseren door weg te zinken in de erosieput en deze te stoppen, wat het herstel met demonteerbare en herstapelbare blokken mogelijk maakt.

  • Aannemer: Roger Ghelen sa
  • Studiebureau: Arcadis Belgium sa
  • Opdrachtgever: SPW-ARNE-Direction des cours d’eau non navigables
  • Prefab beton: Prefer sa

Mening van de jury: Dit project heeft zowel zijn plaats in de categorie ‘precast in infrastructure’ als in ‘Precast in Landscape’. De grondkerende werking wordt verzekerd door het stapelen van de blokken, het esthetische karakter wordt verkregen door de afwerking van de zijkant. Op deze manier is het mogelijk om oevers, die zwaar aangetast waren door de overstromingen opnieuw hun beschermende functie te geven en de draagkracht te garanderen voor de bovenstaande gebouwen. .

Outstanding Precast :

Deze categorie richt zich elk jaar op een ander aspect van de prefab betonindustrie.  Dit jaar is dat duurzaamheid in al zijn facetten.  Alle ingezonden projecten werden vanuit dat standpunt door de jury geëvalueerd. 

Winnaar: Pier – Blankenberge

De wandelweg van de iconische pier van Blankenberge werd in 2021-2023 gereconstrueerd naar het oorspronkelijke model uit 1933. Deze wandelweg werd opgetrokken in beton en steekt 350 meter ver in de Noordzee.

De monoliete structuur bestaat uit betonnen kolommen, balken, vloer, borstweringen en windschermen, voorzien van houten schrijnwerk.

Voor de balken, borstweringen en windschermen werd geopteerd om deze te prefabriceren. Om het aantal naden te beperken, werd gebruik gemaakt van zogenaamde natte knopen. Ze verbinden de elementen onderling of verbinden ze met de ter plaatse gegoten onderdelen zoals de kolommen en de vloerplaat.

De hoge afwerkingsgraad was voor de ontwerpers de voornaamste reden om te kiezen voor het deels prefabriceren van de constructie. 

Zo werden diverse elementen omgekeerd gegoten, waardoor de stortzijde zich nu aan de minder zichtbare onderzijde bevindt en het zichtbare bovenvlak ook voorzien is van een mooie houtstructuur.

De beheerste omgevingsparameters van het atelier leiden tot een gelijkmatige kleur van de elementen onderling. Door de betonsamenstelling te optimaliseren is het bovendien mogelijk een lange levensduur te garanderen. Het gebruik van prefab beton was een essentiële keuze om dit project te doen slagen. Dat hierdoor de uitvoeringstermijn werd ingekort, was een groot pluspunt. 

  • Architect : B-juxta architecten bv – Agentschap Onroerend Erfgoed
  • Aannemer: Artes Groep nv
  • Studiebureau: SBE stabiliteit – Stabitec Technieken
  • Opdrachtgever: Stadsbestuur Blankenberge
  • Prefab beton: Prefand bv
  • Andere partner: Vandenbraembussche nv – Verpoot bv – Mauws bv

Mening van de jury: Dit project is volgens de jury in zeer veel aspecten ‘outstanding’. De uitdagingen waren groot: de vervanging van de art-deco pier, het respecteren van de eisen van Monumenten en Landschappen en het weerstaan aan de zeer agressieve omgeving ter hoogte van de eb- en vloedlijnen. Door de betonsamenstelling te optimaliseren, is het mogelijk een lange levensduur te garanderen. Bovendien biedt de materiaalkeuze een antwoord op de vraag van Monumentenzorg om de pier op een zo goed mogelijke manier te herbouwen.

Genomineerd: De Planché – De Panne

In De Panne kan elke bezoeker sinds dit voorjaar genieten van een mooie strandwandeling van anderhalve kilometer op een stevige en stabiele ondergrond: De Planché.  Vooral de vele bezoekers op wielen profiteren van dit pad in prefab beton. Wie met een rolstoel of kinderwagen op stap is, krijgt een drempelloze toegang tot het strand.

Het houten wandelpad dat er voordien lag, vergde veel manueel onderhoud en de planken versplinterden. De keuze voor prefab beton maakte het mogelijk om het nieuwe wandelpad erg snel, nog vóór de start van het zomerseizoen, officieel te openen.

De flexibiliteit van prefabbeton als materiaal zie je in de mooie afwerking met houtnerfstructuur, waardoor het pad esthetisch perfect in het strand en dus in het landschap past.

De plaatsing van de vloerplaten ging snel omdat ze rechtstreeks in het zand geplaatst werden, zonder cementgebonden ondergrond waardoor de natuurlijke zandbodem intact bleef.

De platen zijn bovendien circulair omdat ze slijtvast zijn en in de toekomst eenvoudig weggenomen en elders hergebruikt kunnen worden.

De Planché van De Panne is dankzij het gebruik van prefab beton esthetisch, onderhoudsvriendelijk, duurzaam en circulair. En de strandbeleving werd er een stuk inclusiever door. Want het strand is van iedereen.

Architect: Gemeente De Panne – Team Facility
Aannemer: Daniël Seru & Zonen bv
Studiebureau: Gemeente De Panne – Team Facility
Prefab Beton: Ebema nv

Mening van de jury: Dit project is sterk in zijn eenvoud. De maatschappelijke impact is zeer groot door op elk moment een toegankelijk strand te garanderen voor iedereen. De afwerking van het oppervlak doet mijmeren over de vervlogen tijd met de houten plankjes, maar de betonelementen bieden wel het comfort van goed begaanbare paden en zijn verplaatsbaar, essentieel voor de toepassing op het strand. Herbruikbaarheid immers cruciaal: stranden dienen elk jaar opnieuw op hoogte gebracht te worden, wat maakt dat het pad elke keer opnieuw dient geprofileerd te worden. Door gebruik te maken van betonnen platen is het niet alleen mogelijk dit pad telkens op de gewenste plaats aan te brengen, maar kan het ook eenvoudig op het zand geplaatst worden, met voldoende draagkracht voor sporadisch verkeer. Het zandvrij houden van deze Planché is bovendien zeer eenvoudig met een simpele borstelwagen.

Genomineerd : Zonnepoort – Evacuatietrap in duurzaam beton – Gent

De trap van de Zonnepoort is een Europees pilootproject. De school bevindt zich in Gent en de brandweer eiste een tweede vluchtroute voor de klassen op de bovenste verdiepingen.

Maar het ontwerp kijkt veel verder dan de puur functionele vraag. Er werd nagedacht over de rol die de trap zou kunnen spelen in de toekomstige ontwikkeling van de school.

“De noodzaak wordt ook een deugd,” zei de architect. Dat is de basis voor duurzaam bouwen: een goed ontwerp dat lang behouden zal blijven.

Duurzaamheid en prefab beton gaan heel goed samen. Er werd heel weinig cement gebruikt in dit project, waardoor de ecologische voetafdruk beperkt bleef. De productie van de elementen in een gecontroleerde omgeving is ook een voordeel. Deze mengsels met anders ontworpen bindingen zijn gevoeliger voor factoren zoals temperatuur tijdens de productie.

Ook het feit dat bouwen hier vooral monteren is, is een groot voordeel. Hierdoor werd de verstoring van de werking van de school tot een minimum beperkt. En hoewel het zeker niet meteen zal gebeuren, kan de trap worden gedemonteerd en elders weer in elkaar worden gezet. Zowel het ontwerp, de berekening, de productie als de montage waren huzarenstukjes. Dit alles was mogelijk dankzij de inzet van een fantastisch team.

  • Architect: Back architectenbureau bv
  • Aannemer: Bouwbedrijf Furnibo nv
  • Studiebureau: Mouton cvba
  • Opdrachtgever: Stad Gent
  • Prefab beton: Enjoy Concrete nv
  • Andere partner: Universiteit Gent – Resourcefull bv

Mening van de jury: Deze realisatie werd aangegrepen om onderzoek te verrichten naar vernieuwde betonsamenstellingen in het kader van een verduurzaming van de productie en toepassing van beton. Het project werd opgevat als een pilootproject ‘duurzaam beton’ in het kader van een Europees onderzoeksproject (Interreg/Urbcon-project).

De focus van de innovatieve studie is het herleiden van de CO2-voetafdruk van het gebruikte beton. Tegelijk was er de ambitie om de gekende hoge kwaliteitseisen van architectonisch beton te vrijwaren, zowel op esthetisch als op technisch vlak.

De combinatie van een technische labo onderzoek met de concrete uitvoering van een reële bouwstructuur vormt een verrijking voor de prefab industrie. Verdere stappen om tot een duurzame bouwindustrie te komen zijn noodzakelijk.

Dit dossier vormt een mooi voorbeeld van een nuttige stap in de richting van verduurzaming van de prefab betonindustrie.